CGTMSE Collateral Free Loan — સૂક્ષ્મ અને નાના ઉદ્યોગો માટે Credit Guarantee Fund Trust
Source: cgtmse.in · msme.gov.in · Last verified: April 2026
CGTMSE શું છે?
CGTMSE collateral free loan eligibility ભારતમાં તમામ નવા અને હાલના Micro અને Small Enterprises માટે ખુલ્લી છે. Micro and Small Enterprises માટેનું Credit Guarantee Fund Trust (CGTMSE) ઓગસ્ટ 2000માં Ministry of MSME, Government of India અને Small Industries Development Bank of India (SIDBI) દ્વારા સંયુક્ત રીતે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ યોજના સીધી લોન આપતી નથી — તેના બદલે તે બેંકો અને NBFCs ને સરકાર આધારિત guarantee આપે છે, જેના કારણે તેઓ MSEs ને collateral અથવા third party guarantee માંગ્યા વગર ₹10 કરોડ સુધી લોન આપી શકે છે. જો borrower ડિફોલ્ટ કરે, તો CGTMSE guaranteed portion માટે બેંકને વળતર આપે છે — જેના કારણે બેંકનું જોખમ ઘટે છે અને નાના વ્યવસાયોને લોન મેળવવી સરળ બને છે. FY 2022-23 દરમિયાન CGTMSE એ એક જ વર્ષમાં ₹1 લાખ કરોડની guarantees મંજૂર કરી હતી — જે તેને ભારતના સૌથી અસરકારક financial inclusion programmes માંથી એક બનાવે છે.
CGTMSE કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
વિનંતી
વિનંતી
ગેરંટી કવરેજ મેટ્રિક્સ
CGTMSE Collateral Free Loan : કોણ પાત્ર છે / કોણ પાત્ર નથી?
કેવી રીતે અરજી કરવી?
મુખ્ય તથ્યો
આવરી લેવાયેલ લોન
મહત્તમ ગેરંટી કવર
મંજૂર થયેલી ગેરંટી
જરૂરી છે?
CGTMSE માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો — CGTMSE
CGTMSE કોલેટરલ-મુક્ત લોન વિશે તમને જાણવાની જરૂરી બધી માહિતી — ગેરંટી કેવી રીતે કાર્ય કરે છે, પાત્રતા, કવરેજ અને અરજી કેવી રીતે કરવી.
CGTMSE શું છે?
CGTMSE નો અર્થ Credit Guarantee Fund Trust for Micro and Small Enterprises થાય છે. તેની સ્થાપના ઓગસ્ટ 2000માં ભારત સરકારના MSME મંત્રાલય અને SIDBI (Small Industries Development Bank of India) દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવી હતી. CGTMSE સીધી લોન આપતું નથી. તેના બદલે તે બેંકો અને NBFCs ને સરકાર આધારિત ગેરંટી આપે છે, જેના કારણે તેઓ માઇક્રો અને સ્મોલ એન્ટરપ્રાઇઝને કોઈ પણ કોલેટરલ અથવા તૃતીય પક્ષ ગેરંટી વગર ₹10 કરોડ સુધી લોન આપી શકે છે.
CGTMSE સરળ ભાષામાં કેવી રીતે કામ કરે છે?
CGTMSE ને એક નિઃશબ્દ ગેરન્ટર તરીકે સમજો. જ્યારે તમે બેંકમાં બિઝનેસ લોન માટે અરજી કરો છો, ત્યારે બેંકને જોખમની ચિંતા હોય છે — જો તમે લોન પરત ન કરી શકો તો શું થશે? CGTMSE બેંકને ખાતરી આપે છે: “જો આ લોન ડિફોલ્ટ થાય તો અમે તમારા નુકસાનના 75% થી 90% સુધી આવરી લઈશું.” આ ખાતરીના કારણે બેંક તમને કોઈ સંપત્તિ અથવા ગેરન્ટર માંગ્યા વગર લોન આપે છે. તમે સામાન્ય રીતે બેંકને લોન પરત કરો છો. CGTMSE માત્ર ત્યારે જ કાર્ય કરે છે જ્યારે ડિફોલ્ટ થાય છે.
CGTMSE હેઠળ મહત્તમ લોન રકમ કેટલી છે?
CGTMSE એક ઉધાર લેનાર એકમ માટે ₹10 કરોડ સુધીની લોન પર ગેરંટી કવર આપે છે. તેમાં ટર્મ લોન અને વર્કિંગ કેપિટલ લોન બંનેનો સમાવેશ થાય છે. ₹10 કરોડથી વધુની લોન CGTMSE ગેરંટી ફ્રેમવર્ક બહાર આવે છે અને તેમાં અન્ય રીતે કોલેટરલની જરૂર પડે છે.
CGTMSE અને મુદ્રા લોન વચ્ચે શું તફાવત છે?
- મુદ્રા લોન એવી યોજના છે જેમાં સરકાર બેંકોને માઇક્રો વ્યવસાયો માટે નાના લોન (₹20 લાખ સુધી) આપવા સક્ષમ બનાવે છે. તેમાં પોતાનું અલગ ગેરંટી મિકેનિઝમ હોય છે.
- CGTMSE માઇક્રો અને સ્મોલ એન્ટરપ્રાઇઝ માટે ₹10 કરોડ સુધીની મોટી લોન માટેનું ગેરંટી ફ્રેમવર્ક છે. તે પોતે લોન પ્રોડક્ટ નથી, પરંતુ એક ક્રેડિટ ગેરંટી છે જે બેંકોને કોલેટરલ વગર લોન આપવાની સક્ષમતા આપે છે.
₹20 લાખ સુધીની લોન માટે મુદ્રા વધુ સરળ છે. જ્યારે મોટા બિઝનેસ લોન માટે કોલેટરલ વગર CGTMSE યોગ્ય માર્ગ છે.
CGTMSE લોનના કેટલા ટકા સુધી ગેરંટી આપે છે?
CGTMSE તમારી શ્રેણી અનુસાર લોન રકમના 75% થી 90% સુધી ગેરંટી આપે છે:
ઓળખાયેલા ક્રેડિટ-અછત જિલ્લાઓ (ICDD) માં આવેલા MSEs ને લાગુ દર પર વધારાના 5%નો લાભ મળે છે.
CGTMSE કોઈ ફી વસૂલ કરે છે?
હા. CGTMSE બાકી લોન રકમ પર Annual Guarantee Fee (AGF) વસૂલ કરે છે. આ ફી બેંક દ્વારા ચૂકવવામાં આવે છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે તે લોન ખર્ચના ભાગરૂપે ઉધારકર્તા પર પસાર કરવામાં આવે છે. ફીનો દર લોનના કદ અને ઉધારકર્તાની શ્રેણી મુજબ બદલાય છે — સામાન્ય રીતે તે બાકી રકમ પર પ્રતિ વર્ષ 0.37% થી 1.35% વચ્ચે હોય છે. મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકો અને SC/ST ઉધારકર્તાઓને સામાન્ય રીતે ઓછો ફી દર મળે છે. લોન પર હસ્તાક્ષર કરતા પહેલા હંમેશા તમારી બેંક પાસેથી ચોક્કસ AGF અંગે ખુલાસો માંગવો જોઈએ.
ઓળખાયેલ ક્રેડિટ-અછત જિલ્લો (ICDD) શું છે અને તેનો શું લાભ છે?
CGTMSE સમગ્ર ભારતમાં એવા જિલ્લાઓ ઓળખે છે જ્યાં MSEs માટે સત્તાવાર ક્રેડિટ પ્રવાહ ખાસ કરીને ઓછો હોય છે. આવા જિલ્લાઓને Identified Credit Deficient Districts (ICDD) કહેવામાં આવે છે. આ જિલ્લાઓમાં આવેલા MSEs ને સામાન્ય દર કરતાં વધારાના 5% ગેરંટી કવરેજ મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સામાન્ય શ્રેણીના ઉધારકર્તાને સામાન્ય રીતે 75% કવરેજ મળે છે — જ્યારે ICDD જિલ્લામાં તેને 80% કવરેજ મળે છે. તમારો જિલ્લો પાત્ર છે કે નહીં તે જાણવા માટે તમારી બેંક અથવા cgtmse.in પર ચકાસણી કરો.
CGTMSE કવરેજવાળી લોન માટે કોણ પાત્ર છે?
- નવા અને હાલના માઇક્રો અને સ્મોલ એન્ટરપ્રાઇઝ (MSEs)
- મેન્યુફેક્ચરિંગ, સર્વિસ અને ટ્રેડિંગ ક્ષેત્રના વ્યવસાયો
- નાના માર્ગ અને જળ પરિવહન સંચાલકો
- MSMED અધિનિયમ 2006 હેઠળની તમામ સેવા ક્ષેત્રની પ્રવૃત્તિઓ
- માન્ય ઉદ્યમ નોંધણી નંબર ધરાવતા વ્યવસાયો (ફરજિયાત)
- મહિલાઓ, SC/ST, PwD અને ટ્રાન્સજેન્ડર દ્વારા માલિકી ધરાવતા વ્યવસાયો (વધુ કવરેજ)
- અન્ય રાજ્ય અથવા રાષ્ટ્રીય યોજનાઓ હેઠળ પહેલેથી જ સહાય પ્રાપ્ત કરેલા વ્યવસાયો
CGTMSE કવરેજ માટે કોણ પાત્ર નથી?
CGTMSE કવરેજમાંથી નીચેના બહાર રાખવામાં આવે છે:
- કૃષિ અને સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ
- સ્વ-સહાય જૂથો (SHGs) અને સંયુક્ત જવાબદારી જૂથો (JLGs)
- ECGC અથવા કોઈપણ અન્ય ગેરંટી યોજના હેઠળ પહેલેથી આવરી લેવાયેલી લોન
- કોલેટરલ અથવા તૃતીય પક્ષ ગેરંટી દ્વારા પહેલેથી જ સુરક્ષિત ક્રેડિટ
- ફ્રોડ અથવા ઇરાદાપૂર્વક ડિફોલ્ટર તરીકે જાહેર કરાયેલા ખાતાઓ
- જે લોન પહેલેથી જ NPA (Non-Performing Asset) બની ગઈ છે।
- શૈક્ષણિક અને તાલીમ સંસ્થાઓ
શું CGTMSE માટે ઉદ્યમ નોંધણી ફરજિયાત છે?
હા. CGTMSE કવરેજ માટે ઉદ્યમ નોંધણી ફરજિયાત છે. માન્ય ઉદ્યમ નોંધણી નંબર વગર તમારી લોન CGTMSE ગેરંટી યોજનામાં આવરી લઈ શકાતી નથી. બેંકનો સંપર્ક કરતા પહેલા udyamregistration.gov.in પર નિઃશુલ્ક નોંધણી કરો.
શું માધ્યમ (Medium) એન્ટરપ્રાઇઝ પણ CGTMSE કવરેજ મેળવી શકે છે?
ના. CGTMSE હેઠળ CGS-I કવરેજ માત્ર MSMED અધિનિયમ મુજબ નિર્ધારિત માઇક્રો અને સ્મોલ એન્ટરપ્રાઇઝ માટે જ ઉપલબ્ધ છે. માધ્યમ એન્ટરપ્રાઇઝ આ ગેરંટી યોજનામાં પાત્ર નથી. જોકે, રિટેલ ટ્રેડ અને કેટલીક અન્ય કેટેગરી માટે CGTMSE હેઠળ અલગ યોજના (CGS-II) ઉપલબ્ધ છે. લાગુ પડતી કવરેજ માટે તમારી બેંક સાથે પુષ્ટિ કરો.
CGTMSE કોલેટરલ-ફ્રી લોન માટે કેવી રીતે અરજી કરવી?
તમે CGTMSE માટે સીધું અરજી કરી શકતા નથી. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: (1) તમારી ઉદ્યમ નોંધણી પૂર્ણ કરો, (2) કોઈપણ CGTMSE સભ્ય બેંક અથવા NBFC ને તમારા દસ્તાવેજો સાથે સંપર્ક કરો, (3) બિઝનેસ લોન માટે અરજી કરો અને ખાસ કરીને બેંકને CGTMSE યોજના હેઠળ કવર કરવા વિનંતી કરો, (4) બેંક તમારી અરજીનું મૂલ્યાંકન કરે છે અને CGTMSE પાસેથી ગેરંટી માટે અરજી કરે છે, (5) મંજૂરી મળ્યા પછી કોલેટરલ વગર લોન વિતરણ થાય છે. સભ્ય લેનદારોની માહિતી cgtmse.in પર મળી શકે છે.
CGTMSE લોન માટે કયા દસ્તાવેજો જરૂરી છે?
- ઓળખનો પુરાવો: આધાર, PAN, મતદાર ઓળખપત્ર અથવા પાસપોર્ટ
- સરનામાનો પુરાવો: આધાર, યુટિલિટી બિલ અથવા ભાડા કરાર
- ઉદ્યમ નોંધણી પ્રમાણપત્ર (ફરજિયાત)
- પાન કાર્ડ (₹5 લાખથી વધુ લોન માટે ફરજિયાત)
- છેલ્લા 6 મહિનાના બેંક સ્ટેટમેન્ટ્સ
- વ્યવસાય યોજના / પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ (વ્યવહાર્યતા દર્શાવતો)
- વ્યવસાય પુરાવો: GST પ્રમાણપત્ર, ટ્રેડ લાઇસન્સ અથવા દુકાન સ્થાપના પ્રમાણપત્ર
- પાસપોર્ટ સાઇઝના ફોટોગ્રાફ્સ
- શ્રેણી પ્રમાણપત્ર: SC/ST/OBC/મહિલાઓ/PwD — જો વધુ કવરેજ માટે અરજી કરવામાં આવે તો
દસ્તાવેજો સીધા CGTMSE ને નહીં પરંતુ તમારી બેંકને સબમિટ કરવામાં આવે છે. જરૂરિયાતો લેનાર બેંક મુજબ બદલાઈ શકે છે.
કઈ બેંકો CGTMSE આવરી લેવાયેલ લોન આપે છે?
CGTMSE સભ્ય લેણદાતા સંસ્થાઓ (MLIs) તરીકે નોંધાયેલ તમામ Scheduled Commercial Banks, Regional Rural Banks (RRBs), Small Finance Banks અને પાત્ર NBFCs CGTMSE આવરી લેવાયેલ લોન આપી શકે છે. તેમાં SBI, Bank of Baroda અને Punjab National Bank જેવી મુખ્ય જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો ઉપરાંત Private Banks અને અનેક NBFCs પણ સામેલ છે. MLIs ની સંપૂર્ણ યાદી તમે cgtmse.in પર જોઈ શકો છો.
જો હું CGTMSE લોનમાં ડિફોલ્ટ કરું, તો શું થશે?
જો તમે ડિફોલ્ટ કરો છો, તો બેંક CGTMSE ગેરંટી અમલમાં મૂકે છે અને CGTMSE બાકી લોન રકમના 75% થી 90% સુધી (તમારી કેટેગરી મુજબ) બેંકને વળતર આપે છે. જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે તમે જવાબદારીમાંથી મુક્ત છો. CGTMSE અને બેંક બંને તમારી પાસેથી વસૂલાત માટે કાર્યવાહી ચાલુ રાખશે. તમારા credit score પર ગંભીર અસર પડશે અને કાનૂની વસૂલાત પ્રક્રિયા પણ શરૂ થઈ શકે છે. CGTMSE લોનમાં ડિફોલ્ટ કરવાથી ભવિષ્યમાં CGTMSE આવરી લેવાયેલ લોન મેળવવા માટે તમે અયોગ્ય પણ બની શકો છો.
અસ્વીકરણ: આ પેજ માત્ર માહિતી માટે CGTMSE collateral free loan eligibility અંગે સામાન્ય માર્ગદર્શન આપે છે. લોન મંજૂરી બેંકની તપાસ અને CGTMSE ગેરંટી મંજૂરી પર આધારિત છે. અરજી કરતા પહેલા હંમેશા cgtmse.in પર હાલની યોજના વિગતો ચકાસો.
સ્ત્રોત: cgtmse.in · msme.gov.in · Ministry of MSME, Government of India